Gallery 154
154 Queen Street, Auckland
27.05. - 14.06.2026

Bolesław Augustis: Two Homelands / Dwie ojczyzny

Polska wystawa w Nowej Zelandii! Kto by pomyślał. Ale tak się dzieje. W ramach Festiwalu Fotografii w Auckland, który za chwilę odbędzie się w tym odległym kraju, zaprezentowana będzie wystawa Bolesława Augustisa. Ci, którzy interesują się fotografią, znają zapewne tę niezwykłą historię, kiedy to w czerwcu 2004 roku dwóch chłopców odnalazło przypadkowo zbiór kilku tysięcy fotografii. Ich autorem był Augustis, białostoczanin, który w latach 1935-1939 uwieczniał mieszkańców miasta. Tym niezwykłym zbiorem zajął się fotograf Grzegorz Dąbrowski. Zdjęcia i negatywy zostały oczyszczone i zaprezentowane w niewielkim wyborze na kilku wystawach. W 2010 roku ukazał się pierwszy album, a w 2018 drugi, obszerniejszy, który zyskał uznanie za piękny układ graficzny Anny Nałęckiej-Milach i ciekawe teksty-eseje Anety Prymaki i Filipa Springera.

Augustis 2.0
Stowarzyszenie Edukacji Kulturalnej WIDOK
Redakcja i edycja zdjęć Grzegorz Dąbrowski. Białystok, 2018. ISBN 978-83-927378-5-8

Bolesław Augustis miał bogaty życiorys. Przybył do Białegostoku z rodziną z Nowosybirska w 1932 roku. W 1935 otworzył własny zakład fotograficzny „Polonia Film” na ulicy Kilińskiego. W czasie wojny został aresztowany przez NKWD i wywieziony na Syberię. Tam wstąpił do armii Andersa i po wojnie nie wrócił już do Polski. Znalazł się na emigracji w Nowej Zelandii, gdzie ożenił się z córką Sybiraków, która również znalazła się w tym odległym zakątku świata. Zmarł w 1995 roku nie powróciwszy do zawodowej fotografii.

Zbiór fotografii Augustisa ma ogromną wartość dokumentalną. Poprzez regularne fotografowanie mieszkańców, zdobywając sobie ich zaufanie utrwalił prawdziwe i naturalne zachowania, zapisał autentyczne fragmenty miejskiego krajobrazu i potocznej codzienności.

Grzegorz Dąbrowski, inicjator, opiekun i kurator całego projektu, uruchomił proces digitalizacji odnalezionego archiwum Augustisa udostępniając go sukcesywnie w internecie. Postępy prac można obserwować na stronie www.albom.pl

Odwiedzając to miejsce w sieci możemy się również zapoznać z relacją z pobytu w Nowej Zelandii w 2024 roku czwórki woluntariuszy i historyków ze Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej Widok i Muzeum Pamięci Sybiru. Przywieźli oni ponad 700 reprodukcji zdjęć z archiwów tamtejszej Polonii w większości nie funkcjonujących dotychczas w publicznym obiegu.

Wizyta zbiegła się z obchodami 80. rocznicy przyjęcia przez Nową Zelandię 733 polskich dzieci z sowieckich łagrów, przeważnie sierot.

Białystok, 15 października 1937 Białystok, 1 maja 1938

Nowa Zelandia, brak daty

Uważano, że Augustis całkowicie zarzucił fotografowanie w Nowej Zelandii. Okazuje się, że nie do końca. Jego synowie udostępnili przybyszom z Polski 18 kart ze 147 odbitkami z albumu, foto-zapis wojennego szlaku Bolesława z Armią Andersa oraz kilkanaście rolek negatywów, głównie z lat 50., 60. i 70. Będzie to cenne uzupełnienie naszej wiedzy o Bolesławie Agustisie, którego twórczość zostanie teraz należycie doceniona i upowszechniona. Jeszcze raz okazało się, jaką siłę ma fotografia, nawet ta odnaleziona i przywrócona po latach.

Marek Grygiel

Nowa Zelandia, Quay St, Auckland, grudzień 1968

Zobacz też:

Spis treści